Kembimi elektronik i te dhenave

                                    Kembimi elektronik i te dhenave

Kembimi elektronik  - definohet si kembim it e dhenave te strukturuar ndermjet  kompjuterve te sistemeve informatike te kompanizve ne menyr elektronike  , pa nderhyrje manuale dhe me ndihmene standardeve ne formate te definuara me par.

Sipas autorve bocij ,chaffey , greasley dhe hickie – kembimi elekronik it e dhenave nenkupton kembimin e te dhenave te strukturuara ne menyr elektronike midis kompjuterve te dy apo me shum ndermarrjev me qellim te kryerjes te transakcioneve afariste siq jan dokumentat , faturat , llogarit etj .

Kembimi elektronik i te dhenave mund te behet nese posedojn me standard te cilat i undesojn transportimin e te dhenave me softver i cili ben te mundur konverzimin dhe permes mediumeve komunikuese per transmetimin e porosi nepermjet rrjetit public dhe privat  .

Ediacaft – paraqet standardizimin e dokumentave te ndryshem afarist me standardin per kembimin elektronik te dhenave administrative afariste dhe te transportit.

Perparsit e kembimit elektronik te te dhenave jan : zvoglimi i shpenzimeve te dokumenteve te letres , zvoglimi i gabimeve gjat bartjes te dhenave , menaxhimi efikas me rrjedhjen e mallrave  , menagjimi i rezervave just in time , rritjen e produktivitetit etj .

Infrastrutkura e biznesit elektronik nenkupton sigurimin e parakushteve teknologjike dhe predispozitave ligjore  , infrastruktura teknologjike perfshin serveret , klientet dhe rrjetin sistemor dhe operativ  ndersa predispozitat ligjore kan te bejne te mundur zhvillimin pa penges te biznesit elektronik .

Perparsit e biznesit elektronik

Arsyeshmeria ekonomike – paraqet mundesit e biznesit elektronik i cili krijon fort te afarizmit bashkohor per  rritjen e shansave te qendrushmeris ne treg , rrespektivisht lidhjen elektronike te pjesve te nderrmarrjes dhe integrimin e jashtem me partner afarist .

Arsyeshmeria teknologjike ka te beje me perdorimin e teknologjis informatike dhe komunikuese per digjitalizimin e mediumeve te ndryshme siq jan zeri ,teksti ,fotogrrafia

Sipas Turban , ndermarrjet nga biznesi elektronik sigurojn shpenzime te ulta administrative , shpenzime te ulta te krijimi . mbledhjes , perpunimit , mundsin e zvoglimit te produkteve te gatshme  etj .

Konsumatoret nga biznesi elektronik kan perpari : plotsimin e nevojave te tyre ne qdo kohe , 24 /7 , te zgjedhin prodhuesin , produktin , ndermjetsuesit etj .

Shoqeria – nga biznesi elektronik ka dobi ne zhvillimin virtual te afarizmit , ul qmimin e produkteve dhe sherbimeve mundeson mesim ne distanc etj.

Rreziqet e biznesit elektronik

Jan : humbjet fizike pershkak te mashtrimeve  ,pergjimi , infiltrimi ne system , ndryshimi i te dhenave  , perdorimi i pa autorizuar i resurseve etj.

Siguria e biznesit elektronik – nenkupton kombilimin e teknologjis te masave dhe veprimeve te cilat duhet te ndermerren per te mbrojtur te dhenat dhe informatat nga qasja e pa autorizuar .

Kriptografia- paraqet shifrimin e porosis te kuptushme ne porosi te pakuptueshme dhe behet me ndihmen e qelsit  dhe te mekanizmit per shifrim , qelsi mund te jet public dhe i msheft .

Deshifrimi - paraqet procesin e kundert me shifrimin  pra paraqet nje funksion matematikor permes te cilit transformohet porosia e shifruar me par .

Autenticiteti – nenkupton vertetimin e identitetit me te cilin paraqitet shfrytezuesi  kjo arrihet perems pinit , fjales kalues etj .

Integriteti it e dhenave nenkupton mbrojtejen e te dhenave ose instalimin e serverit te siguris i cili shfrytezon protokolet per siguri te te dhenave SSL .

Format e biznesit elektronik – jan tregtia elektronike  .marketingu elektronik , qeverisja elektronike ,  afarizmi banker elektronik etj .

Shperndarja elektronike dituris dhe sherbimeve behet permes pricipit onlajn ku shfrytezuesi kyqet ne webafaqe te ndonje institucioni arsimor dhe zvillon interaksion per pervetsimin e programit arsiomor  ndersa shperndarja e sherbimeve elektronike k ate beje me intervenimin onlajn ne programet e instaluar ne kompjuterin e shfrytezuesit te lidhur ne internet .

Rezervimet elektronike – paraqet form te biznesit e cila i mundesojoon klientbe te bejne rezervime ne hotele dhe agjensi turistike.

Tregtia elektronike

Paraqet nje bashkesi te teknologjive ose procedurave te cilat I automatizojn transaksionet afarizte shit blerse perms mediumeve elektronike .

Fushat te cilat automatizohen jan- porositja e mallit , deponimi I produkteve mbledhja , perpunimin dhe distribuimi I informative procesi I shitjes manupulimi me para dhe instrumentet financiare , ndermjet subjekteve ekonomike te cilat jan te perfshira  ne procesin e dergimit te mallrave nga vendi I prodhimit ne vendin e shitjes .

Perparsit dhe te metat e tregtis elektronike

Sigurohet evidence e plot dhe e sakt te gjita produktet dhe e cmimeve furnizuese b) zvoglohen shpenzimet afarizmit dhe rritet efikasiteti dhe fleksibiliteti I punes . c) sigurohet qasja e shpejt ne informata gje etj.

Ndersa te METAT JAN – veshtersit per te gjetur persona me pervoje , rreziku I mashtrimeve dhe keqperdorimeve , shpenzimet e larta te marketingut , mundesit per vjedhjen e identitetit te bleresve etj.