Paraja elektronike

Paraja elektronike – definohet si informat monetare e cila permes impulsive elktronike ne koh reale bartet ndermjet palve te cilat realizojn pagesen .

Perparsit e paras elektronike ndaj paras te  zakonshme jan : mund te programohet , ,te percillet , te kufizohet , nese hum mund te zevndesohet  etj .

Sistemi i pagesave E-cash – eshte para elektronike anonime me ante se ciles shumica e institucionev financiare i realizojn transakcionet digjitale ne internet .

Sistemi i pagesave Net Cash – egziston nje anonimitet i pjeserishem i transakcioneve ndersa karakteristik e tyre eshte se shfrytezohet ne sistemet egzisutes te kontabilitetit me te njejta porcedurat si ne institucionet financiare .

Sistemi offline i pagesave Mondex – eshte i ngjashem me sistemin E- cash dhe shfrytezon qertifikatat te cilajt jan ne emer te atij qe e sjell parat dhe barten ne kartelen e shfrytezuesit .

Sistemi offline i pagesave Visa Cash – Funksionon ne  baz te qertifikates te cilen e sjell shfrytezuesi i saj dhe bazohet ne kartelat me mikroqip .

Qeku elektronik  -  eshte mjet pagese i cili mund te realizoj pagesen vetem me te par dhenesi i qekut mund te jete vetem person i cili ne momentin e dhenjes te qekut ka depona nje shum te cakturar te parave te rasati

Qeku elektronik ka te perbashket me qekun e letrez si autorizimi  ,rrespektimi rigoroz i urdheresave per kryerjen e trasakcionev , ndersa dallimi k ate beje me mundesin e leshimit te duplikateve .

Kuleta Elektronike – eshte form e sinjaleve digjitale  dhe eshte e vendosur ne diskun e kompjuterit ose ne mikro qipin e kartles plastike

Perparsi e kuletes elektronike eshte ndjenja e rehatis te cilen ia ofron shfrytezuesit gjat blerjed dhe shpenzimet e ulta te transakcionev .

Mikro pagesat – jan pagesame vler me te vogel te cilat jan te dizajnuar pikerishit per te kryer transakcione te shitjes dhe blerjes ne internet .

Kartelat e menqura – jan kartela te plastikes e cila per nga pamja eshte e njejt me kartelen e zakonshme , kartela e menqur ka te integruar qipin ne mikroprocesor  ne te cilen ruhen te dhenat dhe qelsi i mshefur .

Transakcionet me kartel te menqur sigurojn : anonimitet ,konzistenc , izolim te transakcionev etj .

Siguria e pagesave me kartel te mqenur behet nepermjet numdrit identifikues Pin i cili paraqet elementin me te rendsishem te siguris ne internet

Perparsit e kartles te menqur jan : per qdo shermib nuk ka nevo qdo her te jepet fjala kaluse ,  mund te konstatohet rregullsia e saj  dhe multi funksionaliteti i saj

Kartela Debitore -  eshte e njejt me parat e gatshme vetem se esht me e sigurt ne qoft se humbet apo vidhet humbjet nuk jan te medha .

Kartela Kreditore –  definohet sin je pjes e vogel e plastikes e cila permban nje mjet indetifikimi i cli i mundeson personit ne emer te secilite eshte te blej mallra dhe sherbime duke paguar nga llogaria e tij .

LLojet e kartelave : me te njohurat jon AMEX , master Card  , mirpo ndahen edhe ne kartela : klasike , te arit dhe plastike .

Sistemet e siguris te transakcionev ne internet jan :

First virtual – eshte system i par i pagesave ne internet i cili nuk kerkon nga shitesi apo blersi instalimin e ndonje softweri te rim und te perdoret nese shfrytezuesit perdorin softwerin se dergimit te postes elektronike

Cyber Cash (1995) – bazohet ne programin softwerik Cyber Cash Wallwr te cilin blersi e shfrytezojn gjat blerjes ne interen , qasja ne program behet permes softeverit .

Afarizmi bankar onlajn – nenkupton kryerjen e transakcionev bankare direct ndermjet klientit dhe bankes me ndihmen e softwerit te specializuar , ndryshe njihet si afarizem bankar nga shtepia  , shfrytezieso duhet ta kete te instaluar ne kompjuerin e tij softeverin  me ndihmen e te cilit mund te kryj transakcione .

Afarizmi bankar ne interent – e bene te mundur kryerjen e transakcioneve nga cili do vend ne bot , duhet ta kete nje llogari ne bank dhe duhet ti dij shifrat te cilat jan te nevojshme per hyrje ne banken e tij ne internet dhe ne llogarin e tij .

Dallimi i afarizmit bankar nga ai onllajn eshte : shkalla e siguris te transakcionev , ne paran ecila perdoret ne trasakcione  si dhe ne kohen e nevojshme perpergaditjen e shfrytezuesit per te kryer transakcione bankar .